Het is de zwaarste maatregel die een werkgever kan nemen: ontslag op staande voet. Je wordt van het ene op het andere moment de deur gewezen. Geen opzegtermijn, geen vergoeding, en vaak ook geen WW. Voor wie het overkomt, is het een enorme schok. Wat houdt het precies in, wanneer is het terecht, en wat kun je doen als je het er niet mee eens bent?
Wat is ontslag op staande voet?
Bij ontslag op staande voet eindigt je arbeidsovereenkomst direct. De werkgever hoeft geen toestemming te vragen aan het UWV of de rechter. Juist omdat het zo ingrijpend is, stelt de wet strenge voorwaarden.
De drie harde eisen
- Er moet een dringende reden zijn. Dat is gedrag dat zo ernstig is dat van de werkgever redelijkerwijs niet kan worden gevraagd de arbeidsovereenkomst te laten voortduren. Denk aan diefstal, fraude, geweld, ernstige bedreiging of het herhaaldelijk negeren van veiligheidsvoorschriften.
- Het ontslag moet onverwijld worden gegeven. De werkgever moet snel handelen nadat hij van de reden op de hoogte is. Wel mag hij eerst kort onderzoek doen en je horen.
- De reden moet direct worden meegedeeld. Je moet meteen weten waarom je wordt ontslagen.
Daarnaast kijkt een rechter naar alle omstandigheden: je leeftijd, hoe lang je in dienst bent, je staat van dienst en de gevolgen van het ontslag voor jou. Een eenmalige misstap na twintig jaar trouwe dienst weegt anders dan structureel wangedrag.
Voorbeelden
- Een kassamedewerker die geld uit de kassa neemt: vaak wel een dringende reden.
- Een werknemer die één keer te laat komt: geen dringende reden.
- Een chauffeur die onder invloed rijdt: kan een dringende reden zijn.
- Een kritische opmerking op sociale media over je werkgever: hangt sterk af van de inhoud en context.
De gevolgen voor jou
- Je arbeidsovereenkomst eindigt direct, zonder opzegtermijn.
- Je hebt in principe geen recht op een transitievergoeding.
- Het UWV kan je WW-uitkering weigeren, omdat je verwijtbaar werkloos bent geworden.
- Je werkgever kan in sommige gevallen een schadevergoeding van jou eisen.
Wat kun je doen?
1. Protesteer direct schriftelijk
Laat je werkgever per mail of brief weten dat je het niet eens bent met het ontslag en dat je beschikbaar blijft om te werken. Dat is belangrijk voor eventuele loonvorderingen.
2. Let op de termijn
Wil je het ontslag aanvechten, dan moet je binnen twee maanden een verzoek indienen bij de kantonrechter. Na die termijn kan het niet meer.
3. Teken niets zonder advies
Soms biedt een werkgever na een ontslag op staande voet alsnog een regeling aan. Laat die goed beoordelen voordat je tekent.
4. Meld je bij het UWV
Vraag ook als je het ontslag aanvecht toch WW aan. Het UWV beoordeelt dan zelf of je recht hebt op een uitkering.
Een uitgebreide uitleg van de regels, met voorbeelden uit de rechtspraak, vind je op deze pagina over ontslag op staande voet.
Tot slot
Ontslag op staande voet is bedoeld voor echt ernstige situaties. Werkgevers maken er toch regelmatig fouten mee: ze wachten te lang, onderbouwen het onvoldoende of zetten zwaar geschut in voor een relatief kleine misstap. Ben je op staande voet ontslagen? Blijf rustig, handel snel en laat je goed informeren.